Wierzchołek góry lodowej jąkania,
czyli o działalności Klubu Ludzi Mówiących Płynnie


Logopedia

Przeciwieństwem mówienia nie jest słuchanie,
przeciwieństwem mówienia jest czekanie

Albert Einstein

Umiejętność komunikowania się jest cechą charakterystyczną wielu gatunków, w tym także ludzkiego, i stanowi ogromnie ważny element egzystencji. To dzięki niej jesteśmy w stanie wyrażać swoje stany emocjonalne, złość, prosić, przepraszać, wyznawać miłość... Szczególnie gdy możemy to robić za pomocą mowy.

Należy pamiętać, że komunikacja werbalna nie jest jedyną metodą porozumiewania się, jednakże jest ważna w życiu każdego człowieka, gdyż może je po prostu ułatwić. Czy zawsze? Niekoniecznie. Wszystko układa się dobrze, gdy osoba mówiąca wykazuje się dużą fluencją mowy, jest w stanie bez problemu się wysławiać i sprawia jej to radość. Problem pojawia się wówczas, gdy przeprowadzenie aktu komunikacji jest niemożliwe lub utrudnione, chociażby przez brak płynności mowy jakim jest jąkanie się.

Właśnie nad tym ostatnim, skupiają się działania Klubu Ludzi Mówiących Płynnie, którego ostatnie spotkanie miało miejsce 31 maja 2012 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

W niewielkiej salce nazywanej przez studentów „Jaskinią” zebrała się grupka wiernych, oddanych założeniom klubu, sympatyków, którzy w prawdziwie domowej, spokojnej atmosferze, przy gorącej, aromatycznej kawie i smacznym ciasteczku zastanawiali się nad fenomenem „góry lodowej”, jakże istotnym czynnikiem w zrozumieniu jąkania. Okazuje się bowiem, że osoba jąkająca doświadcza przeróżnych stanów emocjonalnych, które warunkują jej „być albo nie być” w społeczeństwie. Zadaniem dobrego logopedy jest, nie tylko niwelowanie niepłynności mowy, ale również dostrzeżenie tego, co na pierwszy rzut oka jest niewidoczne, tego co znajduje się pod powierzchnią i może być bardzo głęboko ukryte przez osobę uczestnicząca w terapii.

Wierzchołek góry lodowej symbolizuje zewnętrzne objawy jąkania, to co widzimy: przeciąganie, powtarzanie, dźwięków lub słów, blokady, grymasy twarzy, zaburzony oddech, współruchy itp. Natomiast objawy wewnętrzne takie jak logofobia, brak motywacji, zamykanie się w sobie, ambiwalentne uczucia i stany emocjonalne itp., są tym co nieodgadnione, co znajduje się pod powierzchnią oceanu psychiki jąkającej się osoby.

Podczas spotkania klubu uczestnicy zastanawiali się nad tym, jak usprawnić proces terapii osób z niepłynnością mowy i czy jest to w ogóle możliwe. Na szczęście udało się rozwiać wszelkie wątpliwości i odpowiedzieć na te pytania.

Otóż „ogrzewanie góry lodowej”, czyli usprawnianie płynności mowy osób jąkających się, spowoduje to, iż łatwiej będzie tejże osobie, z pomocą logopedy-terapeuty, dotrzeć do ukrywanych emocji i przeżyć z zanurzonej części góry, która zacznie odsłaniać ukryte w psychicznym oceanie doświadczenia.

Dzięki temu poprawi się umiejętność komunikacji jąkających się, a przez to i ich standard życia.

Powstaje jednak pytanie: co zrobić aby „roztopić górę lodową”? Otóż przede wszystkim podjąć terapię, a potem wdrażać ją także z pomocą grupy wsparcia – takiej jak katowicki klub – gdzie osoby jąkające mogą porozmawiać z innymi ludźmi zarówno o swoich problemach jak i sukcesach. Mogą w kontakcie z innymi, którzy doświadczają tego samego testować różne metody, wybierając dla siebie to, co najlepsze i najskuteczniejsze.

Czas bardzo szybko minął i spotkanie dobiegło końca, jednakże wszyscy uczestnicy, naładowani wspaniałą, pozytywną energią czekają na kolejne, które odbędzie się z początkiem nowego roku akademickiego – już w październiku.

Jeśli ktoś zapyta: czy tego typu spotkania mają sens? Uznam, że takie pytanie w ogóle nie padło i po prostu, w imieniu Pani dr Katarzyny Węsierskiej, która opiekuje się działalnością grupy, zaproszę na kolejne spotkanie Klubu Ludzi Mówiących Płynnie. Tylko wówczas zainteresowana osoba będzie mogła poczuć wspaniały klimat i atmosferę, która panuje w tym miejscu. Jak podkreślają członkowie klubu – nikt z nas nie jest w 100 % płynny! I choć Klub ma w swej nazwie płynność, to bez względu na to, czy jest się osobą jąkającą, logopedą, czy studentem – w jaskini każdy może się jąkać, mogąc się przy tym dowiedzieć wiele o sobie i o jąkaniu …

Janina Sabat,
Studentka I roku magisterskich studiów
uzupełniających na kierunku filologia polska