IV Naukowe Seminarium Studenckie
ABC dobrej komunikacji…
22 stycznia 2014 r.

John D. Rockefeller – wybitny amerykański przedsiębiorca powiedział niegdyś: Umiejętność komunikowania się, stała się w dzisiejszym świecie towarem, za który gotów jestem płacić więcej, niż za jakikolwiek inny. Dyskusyjne jest zapewne określenie „towar”, jakim posłużył się biznesmen, niemniej jednak fakt, iż już ponad sto lat temu zauważył on ogromny potencjał tkwiący w umiejętności dobrego komunikowania się, zasługuje na uwagę. Tej nie poskąpili studenci ostatniego roku polonistyki, którzy od października do grudnia 2013 roku realizowali w ramach ćwiczeń z Podstaw logopedii projekt badawczy skupiony właśnie wokół zagadnienia dobrej komunikacji. W tym czasie mieli możliwość zapoznania się z literaturą przedmiotu, uzyskania fachowych porad i wskazówek oraz sprawdzenia podczas ćwiczeń praktycznych jak wielkie znaczenie dla uzyskania zamierzonych celów ma poprawne porozumiewanie się. Systematyczna praca w kilkuosobowych zespołach miała na celu przygotowanie adeptów polonistyki do samodzielnego przeprowadzenia warsztatów dotyczących sprawnej komunikacji w szkołach podstawowych województwa śląskiego. Zwieńczeniem pracy studentów oraz okazją do jej podsumowania i wymiany doświadczeń było spotkanie w kręgu młodych badaczy, jakimi niewątpliwie stali się oni przez trzy miesiące oraz wybitnych znawców tematu, którzy zaszczycili uczestników projektu swoją obecnością i niezwykle ciekawymi wystąpieniami.

Dzięki zaangażowaniu doktor Katarzyny Węsierskiej, która jest „matką chrzestną” projektu W świecie logopedii – ABC dobrej komunikacji, a także jego organizatorką i opiekunem naukowym z ramienia Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego, dnia 22 stycznia 2014 roku mogło odbyć się już po raz czwarty Naukowe Seminarium Studenckie. Dr Katarzyna Sujkowska-Sobisz, dyrektor do spraw dydaktycznych Instytutu Języka Polskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – uroczyście otworzyła seminarium oraz przywitała prelegentów i pozostałych uczestników. Pani doktor zaszczyciła zebranych krótkim wystąpieniem na temat komunikacji. Jako znawca tematu w swej wypowiedzi doskonale oddała ideę komunikacji jako sztuki szacunku, tolerancji, człowieczeństwa, a przede wszystkim spotkania w dialogu z drugim człowiekiem. W komunikacji zawsze stajemy przed, a nie obok kogoś. Musimy pamiętać o tym, że niezależnie od tego z kim mamy do czynienia, jest to ktoś wyjątkowy i istotny – mówiła do zgromadzonych w Sali Rady Wydziału Filologicznego. Swój podziw dla studentów i doktor Węsierskiej za realizację projektu propagującego dobre i sprawne komunikowanie się wyraziła zarówno jako pracownik naukowy, językoznawca, ale także matka ucznia, który miał okazję uczestniczyć w prowadzonych przez studentów warsztatach.

Po uroczystej formule powitalnej i słowach wstępu ze strony dr Sujkowskiej-Sobisz miały miejsce kolejne trzy panele referatowe, uzupełnione o ciekawe prezentacje multimedialne wykonane przez prelegentów. Pierwszą sesję prowadziły Aleksandra Madejczyk oraz Martyna Polczyk. Obie panie znakomicie odnalazły się w roli prowadzących sesję, swoją postawą profesjonalnie zaprezentowały sztukę komunikacji podczas spotkań naukowych, wymagających specyficznej dyscypliny, głównie czasowej. I choć nie jest to łatwe zadanie to jednak obu paniom doskonale się to udało.

Wszystkie, spośród pięciu wygłoszonych w tej części seminarium, referaty były nader interesujące, a co najważniejsze – prezentowały w sposób kompletny zagadnienie do jakiego się odnosiły. Były to kolejno wystąpienia zatytułowane: Las komunikacji – las w komunikacji, Występowanie publiczne to nic trudnego, Dobra komunikacja – dobre relacje w klasie, Uczeń dobrym mówcą, Metody radzenia sobie z agresją słowną. Szczególnym zainteresowaniem audytorium cieszyły się pierwsze i ostatnie spośród wystąpień, a to ze względu na fakt, iż dotyczyły warsztatów przeprowadzonych w dość specyficznych środowiskach społecznych.

Warsztat Las komunikacji – las w komunikacji studentki zrealizowały w jednej z szkół podstawowych w Zabrzu. W tej szkole wdrażane są programy integracji uczniów pochodzenia romskiego. Problemy z komunikacją są tam niestety częstsze, co udało się uświadomić młodym ludziom w czasie. Warsztat zatytułowany Metody radzenia sobie z agresją słowną także trafił na podatny grunt, bowiem odbywał się w Chorzowie – mieście w którym istnieje długoletnia, nie zawsze pozytywnie objawiająca się, tradycja kultu miejscowej drużyny piłkarskiej. Jak się okazało dotyczy ona także uczniów szkoły, którą w ramach projektu odwiedziły studentki. Podczas przerwy kawowej dało się słyszeć dyskusje wokół poruszanych w wystąpieniach prelegentów pierwszej części seminarium problemów, co może świadczyć o zainteresowaniu, jakie wywołały u obecnych na auli. Cieszy także żywe zaciekawienie tematem wśród studentów, którzy niejednokrotnie początkowo sceptycznie podchodzili do przedmiotu jakim logopedia.

Po owych dyskusjach i przerwie słuchacze mogli kontynuować pogłębianie swej wiedzy o informacje i doświadczenia studentów, którzy prezentowali swoje referaty w sesji drugiej. Pojawiło się ponownie pięć wystąpień zatytułowanych: Uczeń w roli mówcy, Jakość relacji interpersonalnych w klasie, Aktywnie nie tylko na gimnastyce. Słucham i SŁYSZĘ, Dobra komunikacja kluczem do sukcesu, Porozumienie wobec agresji. Wystąpienia w tej części seminarium były o tyle ciekawe, iż zawierały liczne spostrzeżenia młodych dydaktyków-praktyków, bowiem wśród prelegentek były dwie studentki, które swoją wiedzę teoretyczną mają możliwość stosować w pracy nauczyciela – polonisty. Panie te, podkreśliły wagę przeprowadzonych w szkołach warsztatów, które przyczyniły się do ułatwiania ich pracy z dziećmi. W ich odczuciu objawiało się większą ich świadomością kultury słowa, czy znaczenia takich zachowań jak: uważne słuchanie siebie nawzajem, czy nieprzerywanie wypowiedzi kolegów na lekcji. Nad przebiegiem sesji drugiej czuwały Daria Głowania i Marcelina Węglorz, które równie profesjonalnie jak ich poprzedniczki, potrafiły wprowadzić porządek wystąpień oraz wyegzekwować dyscyplinę czasową. Nie było to łatwe zadanie, bowiem ilość doświadczeń i spostrzeżeń studentów, przekładała się na długość ich wystąpień.

Sesja trzecia, mimo późnej pory, cieszyła się niemniejszym zainteresowaniem
i obecnością słuchaczy, którzy tym razem mieli okazję wysłuchać referatów o takich tytułach jak: Inny nie znaczy gorszy, Każdy inny, wszyscy równi, Jak wspierać kolegów z problemami logopedycznymi?, Dobra komunikacja, czyli jaka? Już same tematy wystąpień wskazywały
na wielopłaszczyznowość problemu jakim jest sprawna, ale też dobra komunikacja, pod którą kryje się nie tylko aspekt bogatego zasobu słów, kulturalnych zachowań mówcy i słuchacza, ale jak widać także potrzeba wskazania na problem szeroko pojmowanej „inności”, pod którą kryć się mogą także dysfunkcje logopedyczne. Tę sesję prowadziły panie Katarzyna Hołaj i Monika Dyl.

Na zakończenie seminarium głos zabrała dr Katarzyna Węsierska, która wysoko oceniła prace swoich studentów oraz wyraziła swą osobistą z nich dumę. Ponownie użyła ona określenia „wisienka na torcie”, którym rok temu jedna ze studentek podsumowała poprzednie III naukowe seminarium studenckie. Doktor Węsierska stwierdziła, że kolejne seminarium było zwieńczeniem nie tylko ponad trzech miesięcy pracy nad projektem, ale dwóch semestrów kontaktu z logopedią tej wspaniałej grupy młodych ludzi.

Tematyka spotkania poruszała różne obszary komunikacji. Niejednokrotnie podczas warsztatów studenci wykorzystywali podobne pomysły, ćwiczenia, czy metody pracy, co pokazuje spójność wiedzy, jaką uzyskali, a którą potrafili przekazać dalej szerząc ideę dobrego i sprawnego komunikowania się. Rozbudzili oni nie tylko w tych młodych ludziach, wchodzących dopiero na kręte ścieżki, czy jak określiły to jedne z prelegentek – „w las” – komunikacji, ale także we własnym gronie, ogromne zainteresowanie sztuką osiągania porozumienia, czy prowadzenia skutecznego dialogu. Do grona zainteresowanych problemem dzięki prelegentkom IV Naukowego Seminarium Studenckiego dołączyli także słuchacze katowickiej Szkoły Kultury i Języka Polskiego dla obcokrajowców, którzy z uwagą przysłuchiwali się wystąpieniom. Nie ma wątpliwości, że cel kolejnego już projektu naukowego został ociągnięty, albowiem zamierzeniem organizatorów było upowszechnienie wiedzy o dobrym komunikowaniu się i nabywania praktycznych kompetencji w tym zakresie. Nie mniej istotne jest wyrobienie przeświadczenia, że jest to umiejętność, którą można nabyć i doskonalić na każdym etapie życia i edukacji.

Dominika Muchalska         
V rok MISH              
studentka prawa i filologii polskiej